Tansiyon; günün saatine, strese, hatta muayene odasındaki heyecana göre değişebilen bir değer. Bu yüzden hekimler çoğu zaman tek bir ölçümle yetinmez ve evde takip yapmanı isteyebilir. Doğru teknikle yapılan ev ölçümleri, hekimine gerçek hayattaki tansiyon seyrini gösterir. Ama küçük hatalar sonuçları ciddi şekilde yanıltabilir. Gel, doğru ölçümün inceliklerine birlikte bakalım.
Evde takip neden bu kadar faydalı?
Bazı insanların tansiyonu muayene ortamında yükselir; buna halk arasında "beyaz önlük etkisi" denir. Tersi de mümkündür: Muayenede normal görünen tansiyon, günlük hayatta yükseliyor olabilir. Evde yapılan düzenli ölçümler bu iki durumu da ortaya çıkarır ve hekimin kararlarını çok daha sağlıklı vermesine yardımcı olur. Şunu da netleştirelim: Tanı ve tedavi kararı her zaman hekime aittir; ev ölçümleri onun için değerli bir veri kaynağıdır, alternatifi değil. Bir noktaya daha dikkat: Ölçüm için kendini kötü hissettiğin anları beklemek doğru bir yöntem değildir; asıl bilgi, düzenli ve sakin anlarda yapılan ölçümlerden gelir.
Hangi cihazı seçmelisin?
Genel olarak üst koldan ölçüm yapan dijital cihazlar ev kullanımı için pratik kabul edilir. Cihaz alırken şunlara dikkat et:
- Manşonun kol kalınlığına uygun olması; dar ya da bol manşon sonucu etkiler
- Kullanımı kolay, ekranı okunaklı bir model olması
- Cihazın doğruluğunu ara sıra kontrol ettirmen; bir muayene sırasında kendi cihazınla hekimin ölçümünü karşılaştırmak basit bir yoldur
Bilekten ölçen cihazlar daha hassas kullanım gerektirir. Hangi cihazın senin için uygun olduğunu hekimine sorabilirsin.
Doğru ölçüm nasıl yapılır?
Tekniğin doğru olması en az cihaz kadar önemli:
- Ölçümden önce birkaç dakika sessizce otur, dinlen
- Sırtın destekli, ayakların yerde olsun; bacak bacak üstüne atma
- Kolunu masaya daya; manşon kalp hizasında olmalı
- Ölçümden kısa süre önce kahve, çay, sigara ve ağır egzersizden kaçın
- Ölçüm sırasında konuşma ve hareket etme
- Art arda ölçüm yapacaksan aralarda kısa bir bekleme süresi bırak
- Ölçümden önce tuvalete gitmiş olmaya dikkat et; dolu mesane değerleri etkileyebilir
İdeal olan, ölçümü her gün yaklaşık aynı saatlerde yapmak. Böylece değerler birbiriyle karşılaştırılabilir olur ve hekimin elinde düzenli bir tablo oluşur.
Kayıt tutmayı ihmal etme
Tek bir yüksek ölçüm panik sebebi değildir; heyecan, uykusuzluk ya da o anki stres bile değeri değiştirebilir. Önemli olan zaman içindeki eğilim. Her ölçümün tarihini, saatini ve değerini not et. Küçük bir defter de olur, telefonundaki not uygulaması da. Hekim randevusuna giderken bu kayıtları yanında götür; hafızaya güvenmekten çok daha sağlıklıdır. Bazı cihazlar ölçümleri otomatik kaydeder ya da telefon uygulamasına aktarır; bu özellik işini epey kolaylaştırabilir.
Ne zaman hekime başvurmalısın?
Değerlerin sürekli yüksek ya da sürekli düşük seyrediyorsa, ölçümlere şiddetli baş ağrısı, görme bulanıklığı, göğüs ağrısı ya da nefes darlığı gibi şikâyetler eşlik ediyorsa vakit kaybetmeden hekime başvur. Ve en önemlisi: Ölçüm sonuçlarına bakarak ilacını kendi başına artırma, azaltma ya da bırakma. İlaç düzenlemesi yalnızca hekimin verebileceği bir karardır; evdeki ölçümler bu kararın yerini tutmaz.
Tansiyonunla ilgili aklına takılanları konuşmak için bukmi'de dahiliye ve kardiyoloji uzmanlarından muayenehane randevusu birkaç dakikada alınabiliyor.