Anne baba olarak çocuğunla ilgili en küçük değişiklik bile aklına takılabilir: "Bu normal mi, yoksa bir uzmana mı görünmeliyiz?" Bu soruyu soruyor olman bile ne kadar özenli bir ebeveyn olduğunun işareti. Çocuklar büyürken pek çok iniş çıkış yaşar ve bunların çoğu gelişimin doğal parçasıdır. Peki hangi durumlarda psikolog desteği düşünmek mantıklı? Birlikte bakalım.
Her zorlanma uzman gerektirmez
Kardeş kıskançlığı, ara ara gelen öfke patlamaları, okula alışma sürecindeki isteksizlik, zaman zaman görülen korkular... Bunlar çoğu çocukta bir dönem görülür ve aile desteğiyle yatışır. Önemli olan tek bir davranış değil; davranışın şiddeti, ne kadar sürdüğü ve çocuğun günlük hayatını ne kadar etkilediği.
Dikkat etmen gereken işaretler
Şu durumlar, bir uzmana danışmayı düşünmek için makul nedenler olabilir:
- Davranış ya da duygu durumundaki değişimin haftalarca sürmesi ve giderek yoğunlaşması
- Uyku, iştah ya da tuvalet alışkanlıklarında belirgin ve kalıcı değişiklikler
- Okul başarısında ani düşüş, okula gitmeyi sürekli reddetme
- Arkadaşlarından ve sevdiği etkinliklerden uzaklaşma, içine kapanma
- Yaşına uygun olmayan yoğun korkular, sürekli kaygı ya da sık tekrarlayan öfke nöbetleri
- Kendine ya da başkalarına zarar verme davranışları
- Taşınma, kayıp, boşanma gibi büyük bir yaşam değişikliği sonrasında uyum güçlüğü
Bu işaretlerden biri ya da birkaçı varsa panik yapmana gerek yok; ancak durumu bir uzmanla değerlendirmek hem sana hem çocuğuna iyi gelecektir. Kesin değerlendirme her zaman alanında yetkin bir uzmana aittir.
"Psikoloğa gidiyoruz" çocuğa nasıl anlatılır?
Bunu bir ceza ya da "sende bir sorun var" mesajı gibi sunmamak önemli. Yaşına uygun, sade bir dil işe yarar: "Bazen herkesin, duygularını konuşabileceği birine ihtiyacı olur; bu kişi çocuklarla konuşma konusunda uzman biri" gibi. Sürecin oyunlarla ve sohbetle ilerlediğini bilmek çoğu çocuğu rahatlatır.
Süreçte senin rolün
Çocuklarla yapılan çalışmalarda aile, sürecin doğal bir parçasıdır. Uzman senden gözlemlerini paylaşmanı, bazı görüşmelere katılmanı ya da evde küçük değişiklikler yapmanı isteyebilir. Bunu bir eleştiri olarak değil, iş birliği olarak görmek süreci güçlendirir. Evdeki tutarlılık, seansta yapılan çalışmanın kalıcı olmasına en büyük katkıyı sağlar.
Erken destek neden değerli?
Erken yaşta alınan destek, küçük zorlukların büyümeden ele alınmasına yardımcı olabilir. Ayrıca çocuğun "zor duygular konuşulabilir ve yardım istemek normaldir" mesajını erken yaşta alması, ömür boyu taşıyacağı bir kazanımdır. Aklında soru işaretleri varsa, bir ön görüşmeyle başlamak hiçbir şey kaybettirmez. İhtiyacın olursa bukmi'de çocuk ve ergen alanında çalışan psikologlardan randevuyu birkaç dakikada alabilirsin.